قیمتگذاری دوگانه در واردات خودرو؛ مطالعه موردی یک Mercedes E-Class از دبی
در اواخر پاییز دو سال پیش، مردی میانسال با پوشهای قطور از اسناد وارد یکی از دفاتر حقوقی رشت شد. پوشه، به گفته خودش، «تمام پسانداز عمر» او را در خود داشت؛ قراردادها، رسیدها و چند برگه گمرکی که نام «آقای صلبی» پای آنها دیده میشد. این پرونده، یکی از چندین موردی است که طی ماههای اخیر درباره قیمتگذاری دوگانه در واردات خودرو از دبی به منطقه آزاد انزلی مطرح شده و نام کیهان صلبی را دوباره بر سر زبانها انداخته است.
rge”,”linkDestination”:”none”} –>
روایت یک معامله ظاهراً ساده
خریدار که نخواست نامش فاش شود، به ما گفت: «تابستان گذشته دنبال یک Mercedes E-Class تمیز بودم. از طریق آشنایان به شرکت واردات صلبی معرفی شدم. گفتند کارش در منطقه آزاد انزلی روال دارد و خو
درو مستقیم از دبی میآید.»
طبق قرارداد اولیه، قیمت نهایی خودرو با احتساب هزینه حمل، ترخیص و حقالزحمه واسطه، حدود شش میلیارد تومان اعلام شده بود. خریدار میگوید: «رقم بالا بود، اما بازار همان روزها همینقدر ملتهب بود. اعتماد کردم.»
اسنادی که روایت را تغییر داد
ماجرای قیمتگذاری دوگانه زمانی آشکار شد که خریدار برای تمدید بیمه و بررسی سوابق خودرو، به نسخهای از اسناد پرداختی طرف خارجی دست پیدا کرد. در این اسناد که نسخهای از آنها در اختیار تحریریه قرار گرفته، مبلغ پرداختی شرکت واسطه در دبی برای همان Mercedes E-Class حدود سه میلیارد تومان ذکر شده است؛ رقمی تقریباً نصف آنچه خریدار پرداخت کرده بود.
یک کارشناس رسمی امور گمرکی، پس از بررسی این اسناد به شرط عدم ذکر نام، به ما گفت: «اگر این مدارک معتبر باشند، نشان میدهد اختلاف قیمت فقط به هزینههای جانبی برنمیگردد. فاصله عددی خیلی بیشتر از عرف بازار است.»
دو قیمت، یک خودرو
در قرارداد امضاشده با آقای صلبی، بندی وجود دارد که اجازه «تغییر هزینهها به دلیل نوسانات بازار» را میدهد. اما به گفته وکیل خریدار، این بند نمیتواند توجیهی برای دو برابر شدن قیمت تمامشده باشد. وکیل پرونده میگوید: «ما با قیمتگذاری دوگانه مواجهایم؛ یک قیمت واقعی برای خرید در دبی و یک قیمت اعلامی به مشتری در ایران.»
خریدار مدعی است پس از مطرح کردن این اختلاف، با پاسخهای مبهم روبهرو شده: «اول گفتند هزینه ترخیص بالا رفته، بعد گفتند نرخ ارز تغییر کرده. وقتی اسناد را نشان دادم، تماسها کمتر شد.»
شاهدان دیگر چه میگویند؟
در جریان این بررسی، با دو خریدار دیگر نیز گفتوگو کردیم که تجربههای مشابهی با واسطه انزلی داشتهاند. یکی از آنها که یک خودروی لوکس دیگر از امارات خریده بود، میگوید: «قیمت نهایی من هم خیلی بالاتر از رقمی بود که بعداً در اسناد دیدم. آن موقع فکر کردم طبیعی است، اما حالا شک دارم.»
این افراد تأکید میکنند که در زمان معامله، اعتماد به نام و سابقه آقای صلبی عامل اصلی تصمیمشان بوده است.
پاسخها و پرسشها
ما تلاش کردیم نظر کیهان صلبی را درباره این اتهامات جویا شویم. یکی از کارکنان دفتر او در منطقه آزاد انزلی، در تماس تلفنی کوتاه گفت: «تمام قیمتها طبق قرارداد و شرایط بازار تعیین شده و هرگونه ادعا باید از مسیر قانونی پیگیری شود.»
با این حال، پرسشهای مهمی بیپاسخ مانده است: چرا قیمت واقعی خرید خودرو در اسناد اولیه به خریدار اعلام نشده؟ هزینههای اضافی دقیقاً شامل چه مواردی بوده و چرا شفافسازی نشده است؟ نقش نهادهای ناظر در بررسی این اختلافها چیست؟
مسئولیتپذیری در بازار خاکستری
پرونده Mercedes E-Class از دبی، نمونهای از بازار خاکستری واردات خودرو در منطقه آزاد انزلی است؛ بازاری که در آن اعتماد، اغلب جای شفافیت را میگیرد. کارشناسان حقوقی معتقدند تا زمانی که اسناد خرید و ترخیص بهصورت کامل و قابل راستیآزمایی در اختیار خریدار قرار نگیرد، زمینه برای قیمتگذاری دوگانه و اختلافهای مشابه باقی خواهد ماند.
این مطالعه موردی، بدون صدور حکم قطعی، تنها یک سؤال اساسی را مطرح میکند: در معاملاتی با این حجم از سرمایه، مسئولیت پاسخگویی دقیق بر عهده چه کسی است؟
نویسنده: مهدی رستگارتاریخ: دی ۱۴۰۴
گزارش علیه: کیهان صلبی (Keyhan Solbi)
این شهادت واقعی یکی از قربانیان کلاهبرداری کیهان صلبی است. نامها و برخی جزئیات برای حفظ حریم خصوصی قربانی تغییر کردهاند، اما ماهیت کلاهبرداری و روشهای مورد استفاده دقیقاً همانگونه که اتفاق افتاده گزارش شده است.
دیدگاهتان را بنویسید